Istotą orzeczenia WSA we Wrocławiu jest uznanie poszkodowanego kontrahenta podmiotu objętego sankcjami z tytułu wojny na Ukrainie za stronę
w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 28 KPA stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Przy czym zgodnie z art. 29 ww. ustawy stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne – również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.
Przedmiotowe orzeczenie WSA we Wrocławiu jest niezmiernie ważne ze względu na skutki bezprecedensowych okoliczności i stosowanych narzędzi prawnych w ramach sankcji UE (na podstawie rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014) wobec podmiotów zagrażających integralności Ukrainy, ale mających jednocześnie wpływ na kontrahentów tych podmiotów. Celem przedmiotowych sankcji jest przecież uniemożliwienie działalności podmiotom wspierającym wojnę na Ukrainie, a nie ich kontrahentom. Stąd możliwość wydawania przez władze państw członkowskich UE zgód na zwolnienie niektórych zamrożonych środków finansowych lub zasobów gospodarczych podmiotów objętych sankcjami. Podmiot objęty sankcjami może wystąpić o takie odstępstwo, przy czym w niektórych przypadkach podmiot ten nie będzie chciał współpracować z kontrahentami, licząc, że uderzające w nich represje spowodują złagodzenie sankcji wobec nich samych lub wywołają szkody ekonomiczne w gospodarce państwa nakładającego sankcje.
Organ skarbowy, który zastosował zawężającą interpretację przepisów, nie uwzględnił, że kontrahent firmy działającej w interesie Rosji jest objęty stosownymi przepisami przywołanego rozporządzenia. Dlatego pozytywnie należy ocenić wyrok WSA we Wrocławiu, który dowiódł objęcie wprost normami także drugiej strony umów lub porozumień zawartych z podmiotem objętym sankcjami – przez co ich kontrahenci mogą zaspokajać się z zamrożonych środków. Takie rozumienie przepisów rozporządzenia jest zgodne z jego celem, jakim jest obciążenie sankcjami podmiotów wspierających wojnę w Ukrainie, a nie ich kontrahentów.
Status strony i możliwość wnioskowania o zwolnienie określonych zamrożonych środków, pozwala zabezpieczyć swój interes gospodarczy i nie ponosić długofalowo skutków sankcji.
Rzeczony wyrok może mieć także pośrednie zastosowanie w sprawach podatkowych ze względu na podobną definicję strony postępowania w Ustawie Ordynacji podatkowej, zgodnie z art. 133 § 1 stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny, a także osoba trzecia, o której mowa w art 110–117c, która z uwagi na swój interes prawny żąda czynności organu podatkowego, do której czynność organu podatkowego się odnosi lub której interesu prawnego działanie organu podatkowego dotyczy.
Michał Wojtas – wspólnik, doradca podatkowy, doradca sukcesyjny
Wróć