Przepisy o MDR niezgodne z Konstytucją

Przepisy o MDR niezgodne z Konstytucją

Rozstrzygnięcie wieloletniego sporu o MDR

W wydanym 23.07.2024 r. wyroku Trybunał Konstytucyjny (sygn. K 13/20) orzekł o niezgodności z Konstytucją RP przepisów dotyczących raportowania schematów podatkowych (MDR) w zakresie, w jakim przepisy te nakładają na doradców podatkowych obowiązek przekazywania informacji objętych tajemnicą zawodową.
Przepisy zaskarżyła Krajowa Rada Doradców Podatkowych (KRDP) już w 2019 r., kilka miesięcy po ich wejściu w życie, podkreślając ich wadliwość oraz to, że naruszają tajemnicę zawodową doradcy podatkowego, jednak rozpatrzono ją dopiero w tym roku.

Co zakwestionował Trybunał?

Za niezgodne z Konstytucją RP Trybunał uznał przepisy, które nakładają na doradców podatkowych, objętych tajemnica zawodową, obowiązek przekazywania informacji o schemacie podatkowym oraz nie precyzyjną wyraźnie przesłanek i procedury wyłączenia lub zwolnienia z obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej.
Za niezgodny z Konstytucją RP został również uznany obowiązek nałożony na doradców podatkowych, w zakresie przekazywania Szefowi KAS informacji o schematach podatkowych innych niż transgraniczne, które zostały wdrożone przed wejściem w życie ustawy z dnia 23 października 2018 r.
W uzasadnieniu wyroku TK podkreślono, że nałożenie obowiązku raportowania na doradców podatkowych objętych tajemnicą zawodową nie spełniało wyrażonej w art. 2 Konstytucji RP zasady określoności prawa i uniemożliwiało doradcom podatkowym działanie w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony (art. 17 Konstytucji RP).
TK zwrócił również uwagę na jakość przepisów o schematach podatkowych podkreślając, że zgodnie z art. 217 Konstytucji RP podatnik powinien móc określić ciążące na nim obowiązki na podstawie jasno i precyzyjnie zredagowanych przepisów ustawy, a nie objaśnień, interpretacji czy dokumentów o charakterze informacyjnym. Eksperci podatkowi od samego początku obowiązywania przepisów o schematach podatkowych zwracali uwagę na wyjątkową niechlujność ustawodawcy przy tworzeniu przepisów oraz zbyt daleko idącą represyjność.

Klient nie może zwolnić doradcy podatkowego z tajemnicy zawodowej 

Orzeczenie TK ucina również wszelkie trwające do tej pory spekulacje co do tego, czy klient może zwolnić doradcę podatkowego z tajemnicy zawodowej – przerzucając na niego obowiązek raportowania MDR. Wyrok TK nie pozostawia w tym miejscu wątpliwości, tajemnica zawodowa doradcy podatkowego jest nienaruszalna, a klient nie ma możliwości zwolnienia go z jej przestrzegania.

Obowiązek raportowania nadal istnieje

Należy mieć na uwadze, że choć wyrok TK jest niezwykle ważny, to jednak nie oznacza całkowitego uchylenia przepisów o schematach podatkowych ani wyłączenia obowiązku ich raportowania. Wyrok odnosił się wyłącznie do doradców podatkowych, obowiązek raportowania nadal ciąży na podatnikach (korzystających) oraz pozostałych wspomagających (np. księgowych) i promotorach (np. adwokatach i radcach prawnych).

Doradcy podatkowi mogą nadal świadczyć pomoc w przygotowywaniu zgłoszeń schematów podatkowych, jednak nie ciąży już na nich obowiązek ich raportowania.

Adam Machnicki - konsultant podatkowy